Vol. 28/2019 Nr 56
okładka czasopisma Child Neurology
powiększenie okładki
Informacje o Pismie

NEUROLOGIA DZIECIĘCA

Pismo Polskiego Towarzystwa Neurologów Dziecięcych

PL ISSN 1230-3690
e-ISSN 2451-1897
DOI 10.20966
Półrocznik

RANKING
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego: 11
Index Copernicus: 80,00



Powrót

Czy padaczka jest chorobą chronozależną?


Is epilepsy chronodependent ?




Katedra i Klinika Neurologii Wieku Rozwojowego UM im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu.
Chair and Department of Developmental Neurology, Poznan University of Medical Sciences

DOI: 10.20966/chn.2019.56.435
Neurol Dziec 2019; 28, 56: 11-15
Pełen tekst artykułu PDF Czy padaczka jest chorobą chronozależną?



STRESZCZENIE
Napady padaczkowe występują w sposób nawrotowy, w niektórych padaczkach i zespołach padaczkowych nawet cykliczny, uwzględniając rytm okołodobowy, tygodniowy a nawet miesięczny. Celem pracy była analiza danych z piśmiennictwa dotyczącego tzw. chronozależności padaczki i napadów padaczkowych. W dostępnym piśmiennictwie dyskutowany jest problem chronobiologii padaczek oraz jest wiele obserwacji potwierdzających cykliczność napadów padaczkowych w różnych populacjach chorych. Wyodrębnienie tzw. chronotypów padaczek oraz założeń chronofarmakologii wymaga jednak dalszych obserwacji.

Słowa kluczowe: padaczka, rytmy okołodobowe, chronotypy


ABSTRACT
Seizures occur recurrently, in some epilepsies and epileptic syndromes even cyclically, including circadian, weekly and even monthly rhythms. The aim of the study was to analyse literature data on the, socalled, relationship between epilepsy and seizures. The available literature discusses the problem of epilepsy chronobiology and there are many observations confirming the cyclical nature of epileptic seizures in various patient populations. However, differentiation of the, so-called, epilepsy chronotypes and chronopharmacology guidelines requires further observation.

Key words: epilepsy, circadiam rhytms, chronotypes


PIŚMIENNICTWO
[1] 
Fisher R.S., Cross J.H., French J.A., et al.: Operational classification of seizure types by the International League Against Epilepsy: Position Paper of the ILAE Commission for Classification and Terminology. Epilepsia 2017; 58: 522–530.
[2] 
Karoly P.J., Goldenholz D.M., Freestone D.R., et al.: Circadian and circaseptan rhythms in human epilepsy: a retrospective cohort study. The Lancet Neurology 2018: 17: 977–985.
[3] 
Wilson J.V. , Reynolds E.H.: Texts and documents. Translation and analysis of a cuneiform text forming part of a Babylonian treatise on epilepsy. Medical history 1990; 34: 185–198.
[4] 
Loddenkemper T., Lockley S.W., Kaleyias J., et al.: Chronobiology of Epilepsy: Diagnostic and Therapeutic Implications of Chrono- Epileptology. Journal of Clinical Neurophysiology 2011; 28: 146–153.
[5] 
Smyk M.K., Coenen A.M., Lewandowski M.H., et al.: Endogenous rhythm of absence epilepsy: Relationship with general motor activity and sleep–wake states. Epilepsy Research 2011; 93: 120–127.
[6] 
Baud M.O., Kleen J.K., Mirro E.A. et al.: Multi-day rhythms modulate seizure risk in epilepsy. Nature communications 2018; 9: 88–88.
[7] 
Khan S., Nobili L., Khatami R., et al.: Circadian rhythm and epilepsy. The Lancet Neurology 2018; 17: 1098–1108.
[8] 
Zarowski M., Loddenkemper T., Vendrame M., et al.: Circadian distribution and sleep/wake patterns of generalized seizures in children. Epilepsia 2011; 52: 1076–1083.
[9] 
Mirzoev A., Bercovici E., Stewart L.S., et al.: Circadian profiles of focal epileptic seizures: A need for reappraisal. Seizure – European Journal of Epilepsy 2012: 21: 412–416.
[10] 
Gumusyayla S., , Erdal A., Tezer F.I.,. et al.: The temporal relation between seizure onset and arousal-awakening in temporal lobe seizures. Seizure – European Journal of Epilepsy 2016; 39: 24–27.
[11] 
Matos H.d.C., Koike B.D.V., Pereira W.D.S., et al.: Rhythms of Core Clock Genes and Spontaneous Locomotor Activity in Post-Status Epilepticus Model of Mesial Temporal Lobe Epilepsy. Frontiers in neurology 2018; 9: 632–632.
[12] 
Baud M.O., Ghestem A., Benoliel J.J.,, et al.: Endogenous multidien rhythm of epilepsy in rats. Experimental Neurology 2019; 315: 82–87.
[13] 
Wołk M.: Wybrane chronobiologiczne aspekty padaczki: analiza sezonowości występowania napadów padaczkowych u pacjentów wieku rozwojowego. [ in:] Akademia Medyczna Białystok. 2003, Akademia Medyczna, Wydział Nauk o Zdrowiu: Białystok.
[14] 
Hofstra W.A., A.W. de Weerd A.W.,: The circadian rhythm and its interaction with human epilepsy: A review of literature. Sleep Medicine Reviews 2009; 13: 413–420.
[15] 
Kasteleijn-Nolst Trenité D.G., de Weerd A., Beniczky S.: Chronodependency and provocative factors in juvenile myoclonic epilepsy. Epilepsy & Behavior 2013; 28: 25–29.
[16] 
Ramgopal S., Shah A., Zarowski M., et al.: Diurnal and sleep/wake patterns of epileptic spasms in different age groups. Epilepsia 2012; 53: 1170–1177.
[17] 
Andrys-Wawrzyniak I. Jabłecka A.: Chronobiologia, chronofarmakologia i ich miejsce w medycynie (Część I). Farm Współ 2008; 1: 94–108.
[18] 
MałkiewiczT., Roman M., Tarczyńska A.: Rola chronobiologii we współczesnej praktyce klinicznej, ze szczególnym uwzględnieniem terapii bólu. Anestezjologia i Ratownictwo 2012; 6: 463–474.
[19] 
Sitkiewicz D., Sygitowicz G.,: Molekularne mechanizmy funkcjonowania zegara biologicznego. Diagn Lab 2017; 53: 251–254.
[20] 
Bell-Pedersen D. , Cassone V.M., Earnest D.J., et al.: Circadian rhythms from multiple oscillators: lessons from diverse organisms. Nature reviews. Genetics 2005; 6: 544–556.
[21] 
Klimaszewska K., Kułak W., Krajewska-Kułak E. et al.: Sezonowe występowania chorób neurologicznych. Neurol Dziec 2008; 17: 55–58.
[22] 
Hofstra W.A., de Weerd A.W.,: How to assess circadian rhythm in humans: A review of literature. Epilepsy & Behavior 2008; 13: 438–444.
[23] 
Yang,Z., Liu H., Meng F.,. et al.: The analysis of circadian rhythm of heart rate variability in patients with drug-resistant epilepsy. Epilepsy Research 2018; 146: 151–159.
[24] 
Gowers W.: Course of epilepsy, in Epilepsy and other chronic convulsive disorders: their causes, symptoms and treatment, W. Wood, Editor. 1885, William Wood: New York. p. 157–164.
[25] 
SchefferI.E., Bhatia K.P., Lopes-Cendes I.,et al.:Autosomal dominant nocturnal frontal lobe epilepsy: A distinctive clinical disorder. Brain 1995; 118: 61–73.
[26] 
Panayiotopoulos C.P., Obeid T., Tahan A.R.,: Juvenile Myoclonic Epilepsy: A 5-Year Prospective Study. Epilepsia, 1994; 35: 285–296.
[27] 
Hofstra W.A., Spetgens W.P., Leijten F.S. et al.: Diurnal rhythms in seizures detected by intracranial electrocorticographic monitoring: An observational study. Epilepsy & Behavior 2009; 14: 617–621.
[28] 
Durazzo T.S., Spencer S.S., Duckrow R.B. et al.: Temporal distributions of seizure occurrence from various epileptogenic regions. Neurology 2008; 70: 1265–1271.
[29] 
Quigg M.,StraumeM.: Dual epileptic foci in a single patient express distinct temporal patterns dependent on limbic versus nonlimbic brain location. Annals of Neurology 2000; 48: 117–120.
[30] 
Pavlova M.K., Shea S.A., Scheer F.A., et al.: Is there a circadian variation of epileptiform abnormalities in idiopathic generalized epilepsy? Epilepsy & Behavior 2009; 16: 461–467.
[31] 
Badawy R.A.B., Macdonell R.A., Jackson G.D, et al.: Why do seizures in generalized epilepsy often occur in the morning? Neurology 2009; 73: 218–222.
[32] 
Gurkas E., Serdaroglu A., Hirfanoglu T.,et al.: Sleep-wake distribution and circadian patterns of epileptic seizures in children. European Journal of Paediatric Neurology 2016; 20: 549–554.
[33] 
Scala M., Amadori E., Fusco L.,.,et al.: Abnormal circadian rhythm in patients with GRIN1-related developmental epileptic encephalopathy. European Journal of Paediatric Neurology 2019; 23: 657–661.
[34] 
Cortez M.A., McIntyre Burnham W., Hwang P.A.: Infantile spasms: Seasonal onset differences and zeitgebers. Pediatric Neurology 1997; 16: 220–224.
[35] 
Cowan L.D., Hudson L.S.: The Epidemiology and Natural History of Infantile Spasms. Journal of Child Neurology 1991; 6: 355–364.
[36] 
JANZ D.: The Grand Mai épilepsies and the Sleeping-Waking Cycle. Epilepsia 1962; 3: 69–109.
[37] 
Loddenkemper T., Syed T., Burgess R.: Generalized interictal epileptoform discharges are more frequent in the morning and after sleep deprivation. Epilepsia 2007; 48(suppl.6): 205–206.
[38] 
Shouse M.N., Martins da Silva A., Sammaritano M.,: Circadian Rhythm, Sleep, and Epilepsy. Journal of Clinical Neurophysiology 1996: 13: 32–50.
[39] 
Bazil C., Malow B.A., Sammaritano M.R.,: Sleep and epilepsy: the clinical spectrum. 2002, Amsterdam: Elsevier.
[40] 
Leite GĂłes Gitai D., de Andrade T.G.., Dos Santos Y.D.R., et al.: Chronobiology of limbic seizures: Potential mechanisms and prospects of chronotherapy for mesial temporal lobe epilepsy. Neuroscience & Biobehavioral Reviews 2019; 98: 122–134.
[41] 
LiP., Fu X., Smith N.A.,. et al.: Loss of CLOCK Results in Dysfunction of Brain Circuits Underlying Focal Epilepsy. Neuron 2017; 96: 387–401.
[42] 
Griggs C.A., Malm S.W., Jaime-Frias R., et al.: Valproic acid disrupts the oscillatory expression of core circadian rhythm transcription factors. Toxicol Appl Pharmacol. 2018; 339: 110–120.
[43] 
Oggier D.M., Weisbrod C.J., Stoller A.M., et al.: Effects of Diazepam on Gene Expression and Link to Physiological Effects in Different Life Stages in Zebrafish Danio rerio. Environmental Science & Technology 2010; 44: 7685–7691.
[44] 
Xu L., Guo D., Liu Y.Y., et al.: Juvenile myoclonic epilepsy and sleep. Epilepsy & Behavior, 2018; 80: 326–330.
[45] 
www.epilepsydiagnosis.org/syndrome/epilepsy-syndrome-groupoverview. html.
[46] 
HerzogA.G., Klein P., Rand B.J.: Three Patterns of Catamenial Epilepsy. Epilepsia 1997; 38: 1082–1088.
[47] 
HerzogA.G.: Catamenial epilepsy: Update on prevalence, pathophysiology and treatment from the findings of the NIH Progesterone Treatment Trial. Seizure – European Journal of Epilepsy 2015; 28: 18–25.
[48] 
Joshi S., Sun H., Rajasekaran K., et al.: A novel therapeutic approach for treatment of catamenial epilepsy. Neurobiology of disease 2018; 111: 127–137.
[49] 
HorneJ A., Ostberg O.: A self-assessment questionnaire to determine morningness-eveningness in human circadian rhythms. Int J Chronobiol. 1976; 4: 97–110.
[50] 
Roenneberg T., Wirz-Justice A.,Merrow M.: Life between Clocks: Daily Temporal Patterns of Human Chronotypes. Journal of Biological Rhythms 2003; 18: 80–90.
[51] 
Hofstra W.A., Gordijn M.C., van Hemert-van der Poel J.C., et al.: Chronotypes and Subjective Sleep Parameters in Epilepsy Patients: a Large Questionnaire Study. Chronobiology International 2010; 27: 1271–1286.
[52] 
Kendis H., Baron K., Schuele S.U., et al.: Chronotypes in Patients with Epilepsy: Does the Type of Epilepsy Make a Difference? Beh Neurol 2015.
[53] 
Choi S.J., Joo E.Y.,SHong S.B.: Sleep–wake pattern, chronotype and seizures in patients with epilepsy. Epilepsy Research, 2016; 120: 19–24.
[54] 
Unterberger I., Gabelia D., Prieschl M.: Sleep disorders and circadian rhythm in epilepsy revisited: a prospective controlled study. Sleep Med. 2014; 16: 237–242.
[55] 
Manni R., De Icco R., Cremascoli R.,.et al.: Circadian phase typing in idiopathic generalized epilepsy: Dim light melatonin onset and patterns of melatonin secretion—Semicurve findings in adult patients. Epilepsy & Behavior 2016; 61: 132–137.
[56] 
Ramgopal S., Thome-Souza S., Loddenkemper T.: Chronopharmacology of anti-convulsive therapy. Current neurology and neuroscience reports 2013; 13: 339–339.
[57] 
Guilhoto L.M.F.F., Loddenkemper T., Vendrame M., et al.: Higher evening antiepileptic drug dose for nocturnal and early-morning seizures. Epilepsy & Behavior 2011; 20: 334–337.
[58] 
Thome-Souza S., Klehm J., Jackson M., et al.: Clobazam higher-evening differential dosing as an add-on therapy in refractory epilepsy. Seizure - European Journal of Epilepsy 2016; 40: 1–6.
Powrót
 

Najczęsciej pobierane
Semiologiczna i psychiatryczna charakterystyka dzieci z psychogennymi napadami rzekomopadaczkowymi
Neurol Dziec 2018; 27, 55: 11-14
Autyzm dziecięcy – współczesne spojrzenie
Neurol Dziec 2010; 19, 38: 75-78
Obraz bólów głowy w literaturze pięknej i poezji na podstawie wybranych utworów
Neurol Dziec 2016; 25, 50: 9-17

Narzędzia artykułu
Manager cytowań
Format:

Scholar Google
Artykuły aut.:Steinborn B
Artykuły aut.:Malendowicz-Major B

PubMed
Artykuły aut.:Steinborn B
Artykuły aut.:Malendowicz-Major B


Copyright © 2017 by Polskie Towarzystwo Neurologów Dziecięcych