Vol. 27/2018 Nr 55
okładka czasopisma Child Neurology
powiększenie okładki
Informacje o Pismie

NEUROLOGIA DZIECIĘCA

Pismo Polskiego Towarzystwa Neurologów Dziecięcych

PL ISSN 1230-3690
e-ISSN 2451-1897
DOI 10.20966
Półrocznik

RANKING
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego: 11
Index Copernicus: 80,00



Powrót

Wpływ promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez nośniki mediów elektronicznych na układ nerwowy u dzieci


The effects of electromagnetic radiation emitted by electronic media carriers on the nervous system in children




Klinika Neurologii Dziecięcej, III Katedra Pediatrii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Al. Racławickie 1
* Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SPZOZ w Lublinie, Al. Racławickie 23

DOI: 10.20966/chn.2018.55.427
Neurol Dziec 2018; 27, 55: 23-27
Pełen tekst artykułu PDF Wpływ promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez nośniki
mediów elektronicznych n



STRESZCZENIE
Aktualnie trudno wyobrazić sobie świat bez użycia interaktywnych mediów. Dostęp do komputera, internetu, telefonii komórkowej, obejmującej swoim zasięgiem niemal całą kulę ziemską, mają nie tylko dorośli, ale także młodzież i coraz młodsze dzieci. Jaki wpływ na rozwój dziecka, układ nerwowy oraz jakie konsekwencje psychologiczne niosą za sobą nowoczesne środki przekazu medialnego? Znacznie ułatwiony dostęp do sprzętów elektronicznych emitujących pole elektromagnetyczne skłania nas do refleksji na temat jego wpływu na układ nerwowy i rozwijający się mózg. Żadne poprzednie pokolenie nie było narażone w dzieciństwie i w okresie dojrzewania na tak intensywne promieniowanie elektromagnetyczne. Autorzy niniejszego artykułu zdecydowali się na przegląd piśmiennictwa dotyczącego oddziaływania mediów elektronicznych na ośrodkowy układ nerwowy i ich wpływ na rozwój dzieci.

Słowa kluczowe: technologia cyfrowa, telefon komórkowy, dzieci, ośrodkowy układ nerwowy


ABSTRACT
It is hard to imagine a contemporary world without interactive media. The use of digital technology has grown rapidly during the last couple of decades. Today, more and more young children have mobile phones, internet, computers. What influences children’s development, what are the psychological consequences of the use of modern media? How do electromagnetic fields affect the nervous system, developing brain? No previous generation has been exposed during childhood and adolescence to this kind of electromagnetic radiation. This paper reviews the impact of electronic media on the central nervous system and the child’s development.

Key words: digital technology, mobile phone, children, central nervous system


PIŚMIENNICTWO
[1] 
Nelson S.O.: RF and microwave energy for potential agricultural applications. J Microw Power 1985; 28: 65–70.
[2] 
Levine R.L., Dooley J.K., Bluni T.D.: Magnetic field effects on spatial discrimination and melatonin levels in mice. Physiol Behav 1995; 58(3): 535−537.
[3] 
Trzeciak H.I., Grzesik J., Bortel M., et al.: Behavioral effects of long-term exposure to magnetic fields in rats. Bioelectromagnetics 1993; 14: 287−297.
[4] 
Bekhite M.M., Finkensieper A., Abou-Zaid F.A., et al.: Differential effects of high and low strength magnetic fields on mouse embryonic development and vasculogenesis of embryonic stem cells. Reprod Toxicol 2016; 65: 46−58.
[5] 
Ueno S., Iswasaka M., Shiokawa K.: Early embryonic-development of frogs under intense magnetic fields up to 8 T. J Appl Phys 1994; 75(10): 7165−7167.
[6] 
Rochalska M.: Wpływ pół elektromagnetycznch na florę i faunę. Medycyna Pracy 2009; 60(1): 43 – 50.
[7] 
Grigoriew J.G.: The influence of electromagnetic fields from mobile phones on chicken embryo`s. J Strahlungs Biol 2003; 5: 541–544.
[8] 
Kuznetsov O., Hasenstein K.H.: Magnetophoretic induction of curvature in coleoptiles and hypocotyls. J Exp Bot 1997; 48: 190–196.
[9] 
Politański P., Bortkiewicz A., Zmyślony M.: Effects of radio- and microwaves emitted by wireless communication devices on the functions of the nervous system selected elements. Med Pr 2016; 67(3): 411–421.
[10] 
Zmyślony M., Politański P.: Health effects of exposure to static magnetic field – a review of literature. Med Pr 2019; 28; 70(1): 107–120.
[11] 
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/35/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na zagrożenia spowodowane czynnikami fizycznymi (polami elektromagnetycznymi) (dwudziesta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) i uchylająca dyrektywę 2004/40/WE. DzU UE z 2013 r. L 179/1–21.
[12] 
Altunkaynak B.Z., Altun G., Yahyazadeh A., et al.: Different methods for evaluating the effects of microwave radiation exposure on the nervous system. J Chem Neuroanat 2015; 75: 62–69.
[13] 
Morgan L.L., Kesari S., Davis D.L.: Why children absorb more microwave radiation than adults: The consequences. J Microsc Ultrastruct. Saudi Society of Microscopes; 2014; 2(4): 197–204.
[14] 
Hardell L., Carlberg M.: Mobile phones, cordless phones and the risk for brain tumours. Int J Oncol 2009; 35(1): 5–17.
[15] 
Morgan L.L., Kesari S., Davis D.L.: Why children absorb more microwave radiation than adults: The consequences. J Microsc Ultrastruct. Saudi Society of Microscopes 2014; 2(4): 197–204.
[16] 
Croft R.J., Leung S., McKenzie R.J., et al.: Effects of 2G and 3G mobile phones on human alpha rhythms: Resting EEG in adolescents, young adults and the elderly. Bioelectromagnetics 2010; 31: 434–444.
[17] 
Vecchio F., Babiloni C., Ferreri F., et al.: Mobile phone emission modulates inter-hemisperic functional coupling of EEG alpha rhythms in elderly compared to young subjects. Clin Neurophys 2010; 121: 163–171.
[18] 
Loughran S.P., McKenzie R.J., Jackson M.L., et al.: Individual differences in the effects of mobile phone exposure on human sleep: Rethinking the problem. Bioelectromagnetics 2012; 33: 86–93.
[19] 
Vecchio F., Tombini M., Buffo P., et al.: Mobile phone emission increases inter-hemispheric functional coupling of electroencephalographic alpha rhythms in epileptic patients. Int J Psychophysiol 2012 May; 84(2): 164–171.
[20] 
Pall M.L.: Microwave frequency electromagnetic fields (EMFs) produce widespread neuropsychiatric effects including depression. J Chem Neuroanat20 15; 75: 43–51.
[21] 
Johansen C.: Electromagnetic fields and health effects – epidemiologic studies of cancer, diseases of the central nervous system and arrhythmia – related heart disease. Scand J Work Environ Health 2004; 30(1): 1–80.
[22] 
The INTERPHONE Study Group. Brain tumour risk in relation to mobile telephone use: results of the INTERPHONE international case–control study. International Journal of Epidemiology 2010; 39(3); 675–694.
[23] 
Deniz O.G., Kaplan S., Selçuk M.B., et al.: Effects of short and long term electromagnetic fields exposure on the human hippocampus. J Microsc Ultrastruct 2017; 5(4): 191–197.
[24] 
D’Andrea J.A., Chou C.K., Johnston S.A., et al.: Microwave effects on the nervous system. Bioelectromagnetics 2003; l6: 107–147.
[25] 
Masuda H., Hirota S., Ushiyama A., et al.: No dynamic changes in blood-brain barrier permeability occur in developing rats during local cortex exposure to microwaves. In Vivo 2015; 29: 351–357.
[26] 
Hyland G.J.: Physics and biology of mobile telephony. Lancet 2000; 356(9244): 1833–1836.
[27] 
Tenuzzo B., Vergallo C., Dini L.: Effect of 6mT static magnetic field on the bcl-2, bax, p53 and hsp70 expression in freshly isolated and in vitro aged human lymphocytes. Tissue Cell 2009; 41(3): 169−179.
[28] 
Volkow N.D., Tomasi D., Wang G.J., et al.: Effects of cell phone radiofrequency signal exposure on brain glucose metabolism. JAMA 2011; 305: 808–813.
[29] 
Cotgreave I.A.: Biological stress responses to radio frequency electromagnetic radiation. Arch Biochem Biophys 2005; 435(1): 227–240.
[30] 
Nittby H., Grafström G., Eberhardt J.L., et al.: Radiofrequency and extremely low-frequency electromagnetic field effects on the blood-brain barrier. Electromagn Biol Med 2008; 27(2): 103–126.
[31] 
Aalto S., Haarala C., Brück A., et al.: Mobile phone affects cerebral blood flow in humans. J Cereb Blood Flow Metab 2006; 26: 885–890.
[32] 
Kwon M.S., Kujala T., Huotilainen M., et al.: No effects of mobile phone use on cortical auditory change-detection in children: An ERP study. Bioelectromagnetics 2010; 31: 191–199.
[33] 
Arai N., Enomoto H., Okabe S., et al.: Thirty minutes mobile phone use has no short-term adverse effects on central auditory pathway. Clin Neurophysiol 2003; 114: 1390–1394.
[34] 
Kwon M.S., Jääskeläinen S.K., Tolvo T., et al.: No effects of mobile phone electromagnetic field auditory brainstem response. Bioelectromagnetics 2010; 31:48–55.
[35] 
Hladký A., Musil J., Roth Z., et al.: Acute effects of using a mobile phone on CNS functions. Centr Eur J Public Health. 1999; 7(4): 165–167.
[36] 
Urban P., Lukáš E., Roth Z.: Does acute exposure to the electromagnetic field emitted by a mobile phone influence visual evoked potentials? Centr Eur J Public Health 1998; 6(4): 288–290.
[37] 
Curcio G., Ferrara M., Moroni F., et al.: Is the brain influenced by a phone call? An EEG study of resting wakefulness. Neurosci Res 2005; 53(3): 265–270.
[38] 
Croft R.J., Leung S., McKenzie R.J., et al.: Effects of 2G and 3G mobile phones on human alpha rhythms: Resting EEG in adolescents, young adults and the elderly. Bioelectromagnetics 2010; 31: 434–444.
[39] 
Vecchio F., Babiloni C., Ferreri F., et al.: Mobile phone emission modulates inter-hemisperic functional coupling of EEG alpha rhythms in elderly compared to young subjects. Clin Neurophys 2010; 121: 163–171.
[40] 
Vecchio F., Tombini M., Buffo P., et al.: Mobile phone emission increases inter-hemispheric functional coupling of electroencephalographic alpha rhythms in epileptic patients. Int J Psychophysiol 2012; 11(84): 164–171.
[41] 
Loughran S.P., Benz D.C., Schmid M.R., et al.: No increased sensitivity in brain activity of adolescents exposed to mobile phonelike emissions. Clin Neurophys 2013; 124(7): 1303–1308.
[42] 
Huber R., Graf T., Cote K.A., et al.: Exposure to pulsed high-frequency electromagnetic field during waking affects human sleep EEG. Neuroreport 2000; 11: 3321–3325.
[43] 
Krause C.M., Sillanmaki L., Koivisto M., et al.: Effects of electromagnetic field emitted by cellular phones on the EEG during a memory task. Neuroreport 2000; 11: 761–764.
[44] 
Loughran S.P., McKenzie R.J., Jackson M.L., et al.: Individual differences in the effects of mobile phone exposure on human sleep: Rethinking the problem. Bioelectromagnetics 2012; 33: 86–93.
[45] 
Röösli M., Frei P., Mohler E., et al.: Systematic review on the health effects of exposure to radiofrequency electromagnetic fields from mobile phone base stations. Bull World Health Organ 2010 Dec 1;88(12): 887–896F.
[46] 
Schreier N., Huss A., Röösli M.: The prevalence of symptoms attributed to electromagnetic field exposure: a cross-sectional representative survey in Switzerland. Soz Praventivmed. 2006; 51: 202–209.
[47] 
Röösli M., Moser M., Baldinini Y., et al.: Symptoms of ill health ascribed to electromagnetic field exposure–a questionnaire survey. Int J Hyg Environ Health 2004; 207: 141–150.
[48] 
Schoeni A., Roser K., Röösli M.: Memory performance, wireless communication and exposure to radiofrequency electromagnetic fields: A prospective cohort study in adolescents. Environ Int Elsevier Ltd 2015; 85: 343–351.
[49] 
Danker-Hopfe H., Dorn H., Bolz T., et al.: Effects of mobile phone exposure (GSM 900 and WCDMA/UMTS) on polysomnography based sleep quality: An intra- and inter-individual perspective. Environ Res 2016; 145: 50–60.
[50] 
Huss A., Van Eijsden M., Guxens M., et al.: Environmental radiofrequency electromagnetic fields exposure at home, mobile and cordless phone use, and sleep problems in 7-year-old children. PLoS One 2015; 10(10): 1–14.
[51] 
Rokita E., Tatoń G.: Aspekty medyczne i biofizyczne promieniowania elektromagnetycznego o częstotliwości radiowej Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Wydział Lekarski, Katedra Fizjologii, Zakład Biofizyki, Aktualizacja raportu 2018; 2–29.
[52] 
Meena J.K., Verma A., Kohli C., et al.: Mobile phone use and possible cancer risk: Current perspectives in India. Indian J Occup Environ Med. India: Medknow Publications & Media Pvt Ltd 2016; 20(1): 5–9.
[53] 
Mortazavi S.A.R., Tavakkoli-Golpayegani A., Haghani M., et al.: Looking at the other side of the coin: the search for possible biopositive cognitive effects of the exposure to 900 MHz GSM mobile phone radiofrequency radiation. J Environ Heal Sci Eng 2014; 12: 75.
[54] 
Eltiti S., Wallace D., Russo R., et al.: Aggregated data from two double-blind base station provocation studies comparing individuals with idiopathic environmental intolerance with attribution to electromagnetic fields and controls. Bioelectromagnetics 2015; 36(2): 96–107.
[55] 
Seitz H., Stinner D., Eikmann T., et al.: Electromagnetic hypersensitivity (EHS) and subjective health complaints associated with electromagnetic fields of mobile phone communication–a literature review published between 2000 and 2004. Sci Total Environ 2005; 349: 45–55.
[56] 
Bornkessel C., Schubert M., Wuschek M., et al.: Determination of the general public exposure around GSM and UMTS base stations. Radiat Prot Dosimetry 2007; 124: 40–47.
[57] 
Viel J.F., Clerc S., Barrera C., et al.: Residential exposure to radiofrequency fields from mobile phone base stations, and broadcast transmitters: a population-based survey with personal meter. Occup Environ Med 2009; 66: 550–556.
[58] 
Wolf R., Wolf D.: Increased incidence of cancer near a cell-phone transmitter station. Int J Cancer Prev 2004; 1: 123–128.
[59] 
Navarro E., Segura J., Portolés M., et al.: The microwave syndrome: a preliminary study in Spain. Electromagn Biol Med 2003; 22: 161–169.
[60] 
Santini R., Santini P., Le Ruz P., et al.: Survey study of people living in the vicinity of cellular phone base stations. Electromagn Biol Med 2003; 22: 41–49.
[61] 
Bottino S.M., Bottino C.M., Regina C.G., et al.: Cyberbullying and adolescent mental health: systematic review. Cad Saude Publica 2015 Mar; 31(3): 463–475.
[62] 
Gruszczyńska M.: Nowoczesne media w życiu dziecka. Wartość czy zagrożenie? Pediatria Polska 2016; 91(2): 149–154.
[63] 
Schüz J., Elliott P., Auvinen A., et al.: An international prospective cohort study of mobile phone users and health (Cosmos): Design considerations and enrolment. Cancer Epidemiol 2011; 35(1): 37–43.
Powrót
 

Najczęsciej pobierane
Autyzm dziecięcy – współczesne spojrzenie
Neurol Dziec 2010; 19, 38: 75-78
Obraz bólów głowy w literaturze pięknej i poezji na podstawie wybranych utworów
Neurol Dziec 2016; 25, 50: 9-17
Funkcjonalne systemy klasyfikacyjne w mózgowym porażeniu dziecięcym – Communication Function Classification System
Neurol Dziec 2014; 23, 46: 35-38

Narzędzia artykułu
Manager cytowań
Format:

Scholar Google
Artykuły aut.:Dworzańska E
Artykuły aut.:Mitosek-Szewczyk K
Artykuły aut.:Hołowicka-Kłapeć P
Artykuły aut.:Szewczyk AK

PubMed
Artykuły aut.:Dworzańska E
Artykuły aut.:Mitosek-Szewczyk K
Artykuły aut.:Hołowicka-Kłapeć P
Artykuły aut.:Szewczyk AK


Copyright © 2017 by Polskie Towarzystwo Neurologów Dziecięcych