Vol. 30-31/2021-2022 Nr 60
okładka czasopisma Child Neurology
powiększenie okładki
Informacje o Pismie

NEUROLOGIA DZIECIĘCA

Pismo Polskiego Towarzystwa Neurologów Dziecięcych

PL ISSN 1230-3690
e-ISSN 2451-1897
DOI 10.20966
Półrocznik


Powrót

Stan diagnozowania zaburzeń neurorozwojowych współwystępujących z ADHD wśród dzieci i młodzieży - na podstawie badań własnych


The state of diagnostication of neurodevelopmental disorders coexisting with ADHD in children and adolescents - own studies




1Katedra Pedagogiki Specjalnej i Promocji Zdrowia, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź
2 Klinika Neurologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Neurol Dziec 2008; 17, 33: 23-30
Pełen tekst artykułu PDF Stan diagnozowania zaburzeń neurorozwojowych współwystępujących z ADHD wśród dzieci i mł


STRESZCZENIE
Cel. Ostatnio nastąpił wzrost zainteresowania współwystępowaniem z ADHD innych zaburzeń, takich jak zaburzenia zachowania, opozycyjno-buntownicze, obsesyjno-kompulsyjne, lękowe, zaburzenia nastroju, depresyjne, dysleksja, tiki czy padaczka. Nasilające się symptomy ADHD mogą doprowadzać również do zaburzeń snu, lęków nocnych, moczenia mimowolnego, jąkania, uzależnień. Wielu autorów poświęca swoje badania częstości współistniejących problemów psychologiczno-psychiatrycznych oraz ich wpływowi na zachowanie osób z ADHD, zwłaszcza na psychosocjalne funkcjonowanie i jakość życia pacjentów. Celem badań była ocena stanu diagnozowania zaburzeń neurorozwojowych współistniejących z ADHD i analiza porównawcza częstości pojawiania się tych problemów wśród dzieci i młodzieży z diagnozą i bez diagnozy ADHD. Materiał i metoda. Zastosowano analizę dokumentacji psychologiczno- medycznej oraz opracowaną przez autorów ankietę kierowaną do rodziców dzieci i młodzieży z ADHD i do rodziców dzieci bez diagnozy nadpobudliwoúci psychoruchowej z deficytem uwagi. Do statystycznej analizy porównawczej poszczególnych wyników zastosowano t-Studenta, chi2 (Test Fishera). Ankietę przeprowadzono łącznie wśród 73 rodziców, dzieci z diagnozą ADHD (34 osoby, średni wiek ocenianych 10,2) i bez zespołu nadpobudliwości psychoruchowej (39 osób, średni wiek 10,8). Wyniki. Wśród wskazanych przez rodziców rodzajów problemów na poziomie istotnym statystycznie u dzieci i młodzieży z ADHD występują urazy głowy (p<0,001), trudności szkolne o różnym stopniu nasilenia (p=0,02) oraz moczenie nocne (p=0,03). Ze współistniejących zaburzeń w tej grupie spotyka się chorobę tikową (3 chłopców), padaczkę (2 chłopców), i czynności nawykowe (2 dzieci). W badaniach własnych okazało się, że 78% dzieci i młodzieży z ADHD ma więcej niż jedno współwystępujące zaburzenie. Wnioski. 1. W badanej grupie osób z ADHD problemami i schorzeniami najczęściej współistniejącymi były urazy głowy, moczenie nocne i trudności w nauce (w tym dysleksja). 2. Chłopcy z ADHD częściej niż dziewczęta mają współwystępujące zaburzenia rozwojowe. 3. Wskazane są dalsze badania nad zaburzeniami współtowarzyszącymi ADHD dotychczas niediagnozowanymi u tych dzieci, takimi jak lęk, zaburzenia nastroju (depresja, mania) czy otyłość oraz opracowanie narzędzi diagnostycznych i terapii tych zaburzeń. 4. Wskazane jest stworzenie systemu umożliwiającego diagnozowanie ADHD przez odpowiedni zespół specjalistów.

Słowa kluczowe: ADHD, diagnoza, schorzenia współistniejące, współistniejące zaburzenia rozwojowe.


ABSTRACT
Purpose. In recent years, there has increased an interest in other disorders coexisting with ADHD, such as conduct disorder, oppositional defiant disorder, obsessive – compulsive disorders, anxiety, mood disorder, depression, dyslexia, tics or epilepsy. Intensified symptoms of ADHD can also lead to sleep disorder, night terror, bedwetting, stammering, dependences. Numerous authors have devoted their studies to the prevalence of coexisting psychological and psychiatric problems and to their effect on the behaviour of subjects with ADHD, particularly on psychological functioning and the patients’ quality of life. The aim of the study was to assess the state of diagnostication of neurodevelopmental disorders coexisting with ADHD and comparative analysis of the prevalence of these problems among children and adolescents with and without ADHD diagnosis. Material and method. The analysis of psychological and medical documentation was applied and a questionnaire worked out by the authors for the parents of children and adolescents with ADHD and for parents of children without the diagnosis of hyperactivity with attention deficit. T-Studenta, chi2 (Fisher Test) was used for statistical comparative analysis of particular results. The questionnaire was used among 73 parents of children with ADHD diagnosis (34, mean age 10.2 years) and of children without hyperactivity (39, mean age 10.8 years). Results. Among the indicated by parents kinds of disorders statistically significant in children and adolescents with ADHD are the following: head injury (p<0.001), difficulties at school of various intensification (p=0.02), night bedwetting (p=0.03). In this group coexisting disorders are the following: tics (3 boys), epilepsy (2 boys) and habitual activities (2 children). In own studies it appeared that 78% of children and adolescents with ADHD demonstrated more than one coexisting disorder. Conclusions. 1. In the group of subjects with ADHD, the most frequently coexisting problems and disorders were: head injuries, bedwetting and learning difficulties (including dyslexia). 2. Boys with ADHD have coexisting developmental disorders more frequently than girls. 3. Further studies are indicated on disorders coexisting with ADHD and so far not diagnosed in these children, such as: anxiety, mood disorders (depression, manic state), or obesity. Diagnostic tools and therapy for these disorders should be worked out. 4. Creation of a system enabling the diagnosis of ADHD by appropriate team of specialists.

Key words: ADHD, diagnosis, coexisting pathologies, coexisting developmental disorders

PIŚMIENNICTWO
[1] 
Wolańczyk T., Kołakowski A., Pisula A. et al.: Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD, zespół hiperkinetyczny). Centrum CTB, Warszawa 2005.
[2] 
Popper C.W.: Disorders usually first evident in infanci, childhood, or adolescence. [in:] Textbook of Psychiatry. Ed. Tallbott J.A., Hales R.E., Yudofsky S., American Psychiatric Press, Washington 1988.
[3] 
Buitelaar J.K.: Epidemiology: what have we learned over the last decade. [in:] Hyperactivity and Attention Deficit Disorders. Ed. Sandberg S., 2nd Edition. Cambridge University Press, Cambridge 2002.
[4] 
Barkley R.A.: Attention-deficit/hyperactivity disorder. Major life activities and health impact, in ADHD. Regional Medical Conference organized by Eli Lilly and Company. Dublin, Ireland, 4-5 June 2005.
[5] 
Borkowska A.R.: Neuropsychologiczne mechanizmy powstawania zaburzeń rozwojowych. [w:] Neuropsychologia kliniczna dziecka. Red. Borkowska A.R., Domańska Ł., Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2006.
[6] 
Hallowell E.M., Ratey J.J.: W świecie ADHD. Nadpobudliwość psychoruchowa z zaburzeniami uwagi u dzieci i dorosłych. Wyd. Media Rodzina, Poznań 2004.
[7] 
Steinhausen H.C.: The impact of co-existing problems. J. Neural Transm., 2007:114.
[8] 
Dőpfner M.: The ADORE-study: Treatment effects from first to third assessment. J. Neural Transm., 2007:114.
[9] 
Biederman J., Faraone S., Harvard Mahoney Neuroscience Institute Letter, Winter 1996.
[10] 
Biederman J., Faraone S.V., Mick E. et al.: Clinical correlates of ADHD in females. J. Am. Child Adolesc. Psychiatry, 1999:38, 966.
[11] 
Mehler-Wex C., Klampfl K.: ADHD and comorbidity: psychopharmcotherapeutic approaches. J. Neural Transm., Springer, Wien-NewYork, 2007.
[12] 
Herpertz-Dahlmann B.: Komorbide Storungen der Aufmerksamkeitsdefizit-Hyperaktivitatsstorung im Kindes- und Jugendalter. Kinder-und Jugendmedizin, 2003:3, 148.
[13] 
Sarkis S.M., Sarkis E., Marshall D. et.al.: Self-regulation and inhibition in comorbid ADHD children: an evaluation of executive functioning. J. Attention Disord., 2005:8, 96.
[14] 
Popielarska M.: Nadpobudliwość psychoruchowa. [w:] Psychiatria wieku rozwojowego. Red. Popielarska A., Popielarska M., PZWL, Warszawa 2000.
[15] 
Pisula A., Wolańczyk T.: Zespół nadpobudliwości psychoruchowej. [w:] Zaburzenia emocjonalne i behawioralne u dzieci. Red. Wolańczyk T., Komender J., PZWL, Warszawa 2005.
[16] 
DiScala C., Lescohier I., Barthel M. et al.: Injuries to children with attention deficit hyperactivity disorder. Pediatrics, 1998:102, 1415.
[17] 
Pilarz E.: Zespól nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi a moczenie nocne. XXI Ogólnopolska Konferencja Sekcji Naukowej Psychiatrii Dzieci i Młodzieży, Łódź 2005.
[18] 
Szymańska U., Szymanik-Grzelak: Moczenie mimowolne. [w:] Zaburzenia emocjonalne i behawioralne u dzieci. Red. Wolańczyk T., Kolender J., PZWL, Warszawa 2005.
[19] 
Rybakowski F.: Rozpowszechnienie, koszty rodzinne i społeczne oraz utrzymywanie się objawów ADHD do wieku dorosłego. ADHD Newsletter, 2005:1.
[20] 
Brzozowska A., Wolańczyk T.: Zaburzenia nastroju u dzieci. [w:] Zaburzenia emocjonalne i behawioralne u dzieci. Red. Wolańczyk T., Komender J., PZWL, Warszawa 2005.
[21] 
Hildsworth L., Whitmore K.: A study of children with epilepsy attending ordinary school. Dev. Med. Child Neurol., 1974:16, 746.
[22] 
Ruter M., Graham P., Yule W.: A neuropsychiatric study in chilhood. Lipponcott, Philadelphia 1970.
[23] 
Tan M., Appeiton R.: Attention deficit and hyperactivity disorder, methylophenidate and epilepsy. Arch. Dis. Child., 2005:90, 57.
[24] 
Dunn D.W., Austin J.K., Harezlak J. et al.: ADHD and epilepsy. Dev. Med. Child Neurol., 2003:45, 50.
[25] 
Budman C.L., Rockmore L., Stokes J. et.al.: Clinical phenomenology of episodic rage in children with Tourette syndrome. J. Psychosom. Research., 2005:55, 59.
[26] 
Teive H.A., Germiniani F.M., Della Coletta M.V. et al.: Tics and Tourette syndrome: clinical evaluation of 44 casse. Arq. Neuro-Psiquiatr., 2001:59, 725.
[27] 
Żarowski M., Młodzikowska-Albrecht J., Steinborn B.: Symptomatologia tików oraz zespół Tourette’a u dzieci i młodzieży. Problemy diagnostyki i terapii. Neurol. Dziec., 2005:28, 41.
[28] 
Suffczyńska-Kotowska M.: Reakcje adaptacyjne u małych dzieci. [w:] Psychiatria wieku rozwojowego. Red. Popielarska A., Popielarska M., PZWL, Warszawa 2000.
[29] 
Skalski M.: Zaburzenia snu u dzieci i młodzieży. Neurol. Dziec., 2007:16, 82.
[30] 
Wasilewska J., Jarecka-Cyrta E., Karczmarski M.: Narkolepsja, zespół metaboliczny i dieta bogata w proste węglowodany jako przyczyny senności dziennej u dzieci, na przykładzie trojga pacjentów. Neurol. Dziec., 2007:16, 94.
[31] 
Prihodova I., Pacit I., Koumarova L. et.al.: Sleep and alertness in children with attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD). J. Neural Transmi., 2007:114.
Powrót
 

Najczęsciej pobierane
Semiologiczna i psychiatryczna charakterystyka dzieci z psychogennymi napadami rzekomopadaczkowymi
Neurol Dziec 2018; 27, 55: 11-14
Autyzm dziecięcy – współczesne spojrzenie
Neurol Dziec 2010; 19, 38: 75-78
Obraz bólów głowy w literaturze pięknej i poezji na podstawie wybranych utworów
Neurol Dziec 2016; 25, 50: 9-17

Narzędzia artykułu
Manager cytowań
Format:

Scholar Google
Artykuły aut.:Wiśniewska B
 Artykuły aut.:Wendorff J
PubMed
Artykuły aut.:Wiśniewska B
 Artykuły aut.:Wendorff J

Copyright © 2017 by Polskie Towarzystwo Neurologów Dziecięcych